Qua "Truyền thuyết về 1 hòn đảo mang tên người". Trong quần đảo Trường Sa của Việt Nam ở vùng Biển Đông có 1 hòn đảo nhỏ mang họ tên của 1 người Việt Nam- đảo Phan Vinh. Nhớ thời cắp sách đi học dưới mái trường XHCN, ai cũng thuộc bài học địa lý vỡ lòng: Nước Việt Nam là 1 quốc gia biển vì nằm cạnh Biển Đông, là nước có bờ biển dài nhất trong số các quốc gia ven biển. Vùng biển nước ta là 1 phần của Biển Đông bao gồm: vùng nội thủy, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa với diện tích trên 1 triệu km2 (gấp 3 diện tích đất liền, 330,000km2). Nhà Sử gia Phan Huy Chú năm 1820 trong cuốn “ Địa dư chí” đã viết "Của báu của một nước, không gì quý bằng đất đai: nhân dân và của cải đều do đấy mà sinh ra". Thuật ngữ “ đất đai” bao gồm cả vùng trời vùng biển bao quanh vùng đất thuộc chủ quyền của 1 nước. Khi trở thành sinh viên luật MGU, học bộ môn Công pháp Quốc tế đã cho mình kiến thức thế nào là 1 quốc gia (hay 1 nước) với tư cách là chủ thể quan trọng trong quan hệ quốc tế, đó là khi chủ thể đó hội đủ các yếu tố sau: lãnh thổ, dân cư, chủ quyền. Yếu tố “lãnh thổ” cũng là cơ sở hình thành nguyên tắc “tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ”-1 trong những nguyên tắc công pháp quốc tế quan trọng trong quan hệ giữa các quốc gia với nhau. Chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là vấn đề thiêng liêng của mỗi dân tộc. Do đó tính bất khả xâm phạm lãnh thổ và biên giới quốc gia được luật pháp quốc tế thừa nhận và tôn trọng. Lãnh thổ biển của VN ở Biển Đông gồm hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và 2.577 đảo lớn nhỏ cũng là bờ cõi xa xôi của Tổ quốc. Quần đảo Trường-Sa nằm về phía Nam của Biển Đông gồm khoảng trên một trăm đảo, nếu tính cả những hòn đá và bãi cạn. Đảo Trường-Sa (tên gọi này dùng chung cho cả quần-đảo) cách Vũng-Tàu 305 hải-lý, cách Cam-Ranh 250 hải-lý, cách Đảo Phú-Quý 210 hải-lý. Bề dài nhất của biển Trường-Sa đo được chừng 500 hải lý, Biển tuy rộng nhưng diện-tích các đảo, đá, bãi nổi lên khỏi mặt nước lại rất ít, chỉ tổng-cộng vào khoảng 10 km2. Nếu nhìn trên bản đồ Việt Nam thì quần đảo Trường Sa cách bờ biển Trung quốc 750 hải lý và cách bờ biển VN 220 hải lý. Từ trên cao nhìn xuống phía dưới là mặt biển xanh mênh mông. Phải chú ý thật kỹ sẽ nhận ra có một vệt nhỏ nhô lên khỏi mặt nước ở đường chân trời- ấy là một hòn đảo san hô, nhỏ xíu giữa đại dương mênh mông... Một đảo nhỏ, trong số những đảo nhỏ nhất của quần đảo Trường Sa, nhưng vô cùng đặc biệt bởi vì có tên là đảo Phan Vinh. Trong số hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ ở nước ta, có lẽ đây là hòn đảo duy nhất mang tên họ một con người. Cái tên này được tìm thấy trên tấm hải đồ lưu giữ ở phòng tham mưu lữ đoàn hải quân 125. Đảo Phan Vinh nằm ở 8 độ 56 phút vĩ bắc và 113 độ 38 phút kinh đông, cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 430 hải lý. Điều đặc biệt là không hề có 1 quyết định nào của cơ quan nhà nước thẩm quyền đặt tên cho đảo, thế mới gọi là truyền thuyết. Thế mà mình cứ nghĩ truyền thuyết chỉ có ở thời xa xưa, làm gì có trong đời sống hiện đại của chúng ta, ấy thế mà các truyền thuyết vẫn tiếp tục ra đời và tồn tại. Cũng như tự ngàn xưa, truyền thuyết là do nhân dân vô danh sáng tạo ra và các truyền thuyết bao giờ cũng khuyết danh. Theo dân gian truyền lại thì người đặt tên cho hòn đảo này 1 thời cũng là người lính biển trên con tàu “không số” thực hiện nhiệm vụ “thầm lằng” trên con đường chiến lược trên biển Đông đầy nguy hiểm với tinh thần “còn người, còn thở quyết tâm không để rơi tàu vào tay địch”…Sau chiến tranh, trên một chuyến đi biển xa nào đó tình cờ ghé qua hòn đảo nhỏ chơ vơ hoang vắng. Chợt nhớ bạn, nhớ 1 thời hào hùng đầy oanh liệt, anh lấy tên người bạn đã hy sinh đặt tên cho hòn đảo của Tổ quốc... Rồi người ta truyền nhau, người này truyền người kia, và cái cách gọi tình cờ nhưng sâu lắng của người lính biển nọ cứ đi vào lòng người, in sâu ở đấy, ngày càng sâu, không gì xóa đi được nữa. Mặc dù không biết ai là tác giả đã đặt tên cho hòn đảo, nhưng cái tên Phan Vinh (nhưng lại là mang họ Nguyễn) là họ tên của người thật việc thật mà không phải ai cũng biết cuộc đời, sự nghiệp và sự hy sinh thầm lặng cho nền độc lập dân tộc của người anh hùng này. ( Cũng như ít ai biết được vị vua cuối cùng của triều đại nhà Lý –vị nữ vương duy nhất trong lịch sử phong kiến VN-Lý Chiêu Hoàng). Nhiều năm sau chiến tranh câu chuyện về người anh hùng mà tên của anh đã được đặt cho 1 hòn đảo ở biên giới biển -bờ cõi xa xăm của Tổ quốc đã được hé lộ. Trong lịch sử quân sự VN có nhiều trang hào hùng ghi các chiến tích của thời kỳ chống Mỹ. Đã có rất nhiều người anh hùng đã ngã xuống vì nền độc lập tự do của Tổ quốc. Trong số họ có những chiến sĩ biển Đông đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bí mật trên con đường mòn kỳ lạ này thời chống Mỹ. Nguyễn Phan Vinh là 1 người trong số đó- anh là Thuyền trưởng tàu mang bí số C.235-1 trong 4 con tàu đầu tiên thuộc đoàn 125- đơn vị “tàu không số” được Bộ tư lệnh hải quân giao nhiệm vụ đặc biệt “tối mật”: vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí vào miền Nam, góp phần chi viện kịp thời cho cuộc tổng tấn công và nổi dậy Mậu Thân 1968 của đồng bào miền Nam. Con tàu 235 cùng với người thuyền trưởng của mình đã đi vào huyền thoại của hải quân Việt Nam. Đó là chuyến đi chở vũ khí tiếp tế cho Miền Nam cuối cùng của thuyền trưởng Phan Vinh cùng 19 người cảm tử vào tháng 2 năm 1968. Tàu của các anh đã bị phát hiện tại vùng biển Nha trang. Bị quân thù bao vây bằng không quân, hải quân và bộ binh quyết bắt sống tàu. Tàu bị trúng đạn hỏng máy, thuyền trưởng Phan Vinh đã ra lệnh thả hàng xuống nước rồi phá hủy tàu, mở đường máu đổ bộ lên bờ tại Hòn Hèo, dẫu bị thương ở đầu thuyền trưởng Phan Vinh đã nhận ở lại cản địch để những người sống sót phá vòng vây. Sau này chiến công thầm lặng của tàu C235 và những phút cuối cùng của thuyền trưởng Phan Vinh đã được tường thuật trên đài của địch: Trích tạp chí Lướt sóng của hải quân ngụy: “Mười hai chiến hạm và hàng chục hải thuyền của Hoa Kỳ cùng quân lực Việt Nam cộng hòa có phi cơ yểm trợ đã đụng độ ác liệt với một tiểu đoàn Việt cộng gan góc và thiện chiến trên con tàu chở vũ khí từ Bắc Việt thâm nhập tiếp tế cho mặt trận giải phóng. Họ đã nổ súng đến viên đạn cuối cùng, đến người cuối cùng và hi sinh với con tàu bằng khối lượng hàng chục tấn bộc phá, không để lại một dấu vết…”. … Hơn nửa tháng sau đó năm anh em thủy thủ đoàn 235 đã tìm được nơi diễn ra trận đánh cuối cùng của Phan Vinh và thợ máy Ngô Văn Thứ. Các anh vẫn ở trong tư thế nằm vươn người về phía trước như giữa lúc chiến đấu ghìm hai cánh quân địch. Dấu vết còn lại sau trận chiến ác liệt là những hố đạn sâu hoắm, những thân cây ngã gục, cháy loang lổ… Năm đó thuyền trưởng Phan Vinh vừa tròn 35 tuổi, chưa một lần yêu… Những người anh hùng đã được đồng đội chôn cất ngay tại chỗ. Núi đá, nhưng họ đã cố đào thật sâu. Và trên mỗi nấm mộ cắm một tấm bia nhỏ ghi tên tuổi quê quán từng người. Những anh em miền Nam thì ghi quê hương thật. Còn anh em miền Bắc thì ghi quê hương kết nghĩa...Chỗ thuyền trưởng Phan Vinh nằm, trên đồi cao, nhìn thẳng ra biển Đông. Ngày cũng như đêm, từ nơi đây, ánh mắt người anh hùng như đau đáu nhìn bao quát một miền lãnh thổ quốc gia thân yêu, mảnh đất thiêng liêng mà anh dám quyết tử để cho Tổ quốc quyết sinh... Các bạn ạ, Tổ quốc VN được như ngày hôm nay đâu chỉ có 1 mình thuyền trưởng Phan Vinh, tháng 3 năm 1968- cũng cùng năm, nhà thơ chiến sĩ Lê Anh Xuân đã viết bài thơ Dáng đứng Việt Nam ca ngợi sự hy sinh của người chiến sĩ giải phóng quân trên đường băng Tân Sơn Nhất, biến những người anh hùng trở thành bất tử. "Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhứt Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng Và Anh chết trong khi đang đứng bắn Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng. ... Anh chẳng để lại gì cho Anh trước lúc lên đường Chỉ để lại cái dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ: Anh là chiến sĩ Giải phóng quân. Tên Anh đã thành tên đất nước Ôi anh Giải phóng quân! Từ dáng đứng của Anh giữa đường băng Tân Sơn Nhứt Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân". Vài lời kết luận: Bài này mình viết để treo ở chuyên mục “Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi” trong bantoi. Tổ quốc –hai tiếng trừu tượng mà thiêng liêng, Tổ quốc cũng là quê hương, là đất nước. Sự thiêng liêng đó phải chăng vì “quê hương mỗi người chỉ có 1 như là mỗi một mẹ thôi”. Có thể vì lý giải được điều đó mà Mẹ Tổ quốc Việt Nam đã có biết bao nhiêu người con đã không tiếc cuộc đời mình để bảo vệ nền độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ. Họ là những người anh hùng và nhiều người trong số họ đã hy sinh trong thầm lặng- đó là những liệt sỹ vô danh. Đấy như đồng đội của thuyền trưởng Phan Vinh- những chiến sĩ trong đoàn tàu không số, rất nhiều người là anh hùng vô danh. Nếu đã biết thì sẽ nhiều hòn đảo trong quần đảo Trường Sa được vinh dự mang tên các anh. Ngày nay, tuy chiến tranh đã chấm dứt, nhưng vẫn có những phần lãnh thổ bị chia cắt, lấn chiếm ví như 1 phần cơ thể bị mất mát chảy máu. Còn những con người? Người đã hi sinh, mãi mãi vùi thân trong biển sâu. Người đã qua đời sau chiến tranh vì già yếu, vì những di chứng của chiến tranh. Những người còn lại thì đang tản mác khắp đất nước, trong những xóm làng, những kênh rạch hẻo lánh đâu đó. Họ vốn vô danh. Hôm qua vô danh vì sự khắc nghiệt của nhiệm vụ. Hôm nay vô danh trong ồn ào cuộc sống đua chen vì sự thờ ơ đến hồn nhiên. Hoặc có 1 số người gọi là có quan tâm đến tình hình cua nước thì cũng chỉ biết chỉ trích, lý thuyết cho xả hết stress thì cũng thôi. Vấn đề là cần có những việc làm thiết thực để cùng nhau làm cho cuộc sống tốt lên. Cũng như các chiến sĩ của tàu không số, như thuyền trưởng Phan Vinh- gần nửa thập kỷ về trước, chỉ suy nghĩ làm sao đưa được con tàu an toàn trên biển Đông vận chuyển vũ khí cho Miền Nam thân yêu. Họ chắc cũng không có thời gian để bàn bạc tranh luận nhiều vì chiến tranh, mà ai có thời gian mà nghe. Cuộc sống đã quên và đang tiếp tục lãng quên... Bởi thế câu chuyện về một hòn đảo mang tên một người anh hùng là một câu chuyện hiếm hoi lạ lùng... để giúp chúng ta dũng cảm và thẳng thắn suy nghĩ xem chúng ta có thể làm gì cho Tổ quốc…hôm nay?. Phan Hương Thủy